Het is zover ! Na meer dan 600 dagen crisis, die onze sectoren zwaar hebben getroffen, is er een Regering gevormd. We wachtten op een Regering om de strijd tegen dakloosheid aan te pakken : de versterking van de veldwerkdiensten, een betere toegang tot huisvesting, gezondheidszorg en rechten… maar waar staan we nu ?
Laten we eerlijk zijn: zoals voor velen is het vandaag moeilijk te begrijpen wat er nu precies achter dit regeerakkoord schuilgaat… De 24 pagina’s van het gewestelijke en bicommunautaire document, evenals de 16 pagina’s van het Franstalige akkoord, laten ons wat op onze honger zitten. Ja, er zijn mooie ambities. Maar hoe zit het met de financiering, wanneer we weten dat de Regering haar tekort met één miljard euro wil verminderen in drie jaar ?
De strijd tegen dak- en thuisloosheid wordt in vier verschillende delen van de gewestelijke beleidsverklaring genoemd (huisvesting (jawel!), veiligheid, welzijn-gezondheid en sociale cohesie)! Is dat voldoende wanneer deze prioriteit geen enkele keer wordt vermeld in het Regeerakkoord van de COCOF (evenmin als het specifieke COCOFinstrument, de opvanghuizen) ?
Wat zeggen deze teksten ons dan ?
Dat er een hervorming van de dak- en thuislozensector komt, gecoördineerd door Bruss’Help, met de ervaring van Samusocial. Heel goed. Maar waarover zal die gaan ? Met welke middelen ? Met welke concrete doelstellingen ?
“De ontwikkeling van preventiemaatregelen en de versterking van nood- en re-integratiebeleid” ? Daar zeggen we ja tegen! “Dankzij een betere coördinatie en operationalisering van de actoren” ? Ja… maar hopelijk niet alleen dat !
Laten we eraan herinneren dat sommige erkende dagopvangcentra nog steeds niet (of slechts gedeeltelijk) worden gefinancierd voor hun opdrachten, terwijl zij samen met de noodopvangcentra elke dag opnieuw geconfronteerd worden met de schrijnende realiteit van de meest uitgesloten mensen in onze samenleving.
De strijd tegen partner- en intrafamiliaal geweld wordt een prioritaire as, met een versterking van de opvanghuizen voor vrouwen. Uiteraard onderschrijven we dat ! Maar wat met mannen ? Met gezinnen ? Met andere doelgroepen met specifieke noden ? Welke preventie- en begeleidingsmaatregelen worden voorzien voor deze jongeren uit de jeugdhulp, voor toekomstige ex-gedetineerden zonder huisvestingsoplossing, of voor mensen die in België aankomen in de hoop op een menswaardige opvang? Het Brussels Gewest moet hierop een antwoord bieden!
Het versterken van Housing First en de SVK om dakloosheid te bestrijden ? Uitstekend nieuws! Huisvesting, en vooral stabilisatie in huisvesting dankzij aangepaste begeleiding naar en binnen die huisvesting, is een duurzame en bewezen uitweg uit dakloosheid. Maar dat veronderstelt twee dingen :
- Het ondersteunen van alle begeleidingsinstrumenten in huisvesting (postopvang, thuisbegeleiding en Housing First), zodat elke persoon een antwoord vindt dat aansluit bij zijn of haar noden;
- Massaal investeren in betaalbare huisvesting, tuurlijk !
En los van de lovenswaardige intentie om de toegang tot kwaliteitsvolle en betaalbare huisvesting voor gezinnen met lage inkomens en de middenklasse te verbeteren, lijken de aangekondigde maatregelen ons wat te voorzichtig wat betreft sociale huisvesting, regulering van de private markt en de nodige investeringen.
Toch mogen we hopen op een goede samenwerking tussen de ministers van Sociale Actie en Huisvesting, Ahmed Laaouej en Karine Lalieux, beiden lid van dezelfde partij, ten voordele van mensen zonder woning of in slechte huisvesting. De beleidsverklaring verwijst bijvoorbeeld naar “een voluntaristisch beleid inzake tijdelijke bezetting van leegstaande gebouwen” voor huisvesting en noodopvang.
We geven hen alvast een idee mee: ontwikkel en versterk mechanismen zoals artikel 36 en 36bis van het BHRB-besluit van 1996!
Dakloosheid verschijnt ook in het veiligheidsgedeelte. OK, maar alleen als de Regering haar verklaarde engagement respecteert voor “een structureel antwoord op de problematiek van dakloosheid, rekening houdend met het feit dat problemen gelinkt aan verslaving vaak verbonden zijn met situaties van grote precariteit en het ontbreken van huisvesting, en erop zal toezien gecoördineerde oplossingen te ontwikkelen die psychosociale begeleiding, toegang tot huisvesting en continuïteit van zorg combineren.
De aangekondigde steun aan onze partners in de gezondheidszorg en geestelijke gezondheidszorg (laagdrempelziekenhuizen, promotie en preventie, medische huizen, de drugs- en verslavingssector, enz.) verdient lof. Het blijft afwachten hoe dit zich zal verhouden tot de uitgesproken wil tot “vereenvoudiging”, “rationalisering” en “verduidelijking” van het welzijngezondheidsaanbod.
De nieuwe Regering wil een nabijheidsbeleid voor welzijn en gezondheid dat steunt op bestaande outreachinstrumenten. Uitstekend nieuws : de mobiele hygiëne en gezondheidsdiensten van de sector zullen die steun hard nodig hebben na de periode van voorlopige twaalfden.
En tenslotte — en dat is geen detail — komt de kwestie van arbeidsvoorwaarden en stabiliteit van de teams in de NonProfitsector meerdere keren terug. We verwachten een erkenning die in verhouding staat tot deze beroepen, die zo vaak als “essentieel” worden bestempeld.
Na het lezen van deze akkoorden willen we de hoop behouden die ons vóór de verkiezingen dreef : een einde maken aan dak- en thuisloosheid tegen 2030. Daarvoor zullen we veeleisende partners zijn voor deze Regering. En daarom zullen we haar snel vragen om duidelijkheid te scheppen over de concrete acties die achter deze te “we zullen zien” intenties schuilgaan.